|
KÖPEK BALIKLARINDAKİ ÖZEL ISITMA SİSTEMLERİ
ve ELEKTRİKSEL ALGILAYICILAR
Görme
olayındaki kimyasal süreci etkileyen temel faktör sıcaklıktır. Hava serinledikçe
kimyasal reaksiyonlar daha uzun zaman alır, bu da bazı canlıların görüş
yeteneğini etkiler. Örneğin soğukkanlı canlılar (sürüngenler, timsahlar
vs.), özellikle hızlı hareket eden nesneleri görmek istiyorlarsa kendilerini
ısıtmak durumundadırlar.
Bir yılan bahar geldiğinde faal olmak istiyorsa önce güneş banyosu yapmak
zorundadır. Sıcakkanlı avcıların tersine avını görmek için ısınmalıdır.
Bir başka soğukkanlı hayvan olan timsahlar yılanlara göre daha avantajlıdırlar.
Çünkü sıcak iklimlerde yaşarlar.Güneş, avlarını görüp yakalamaları için
gerekli ısıyı onlara sürekli olarak sağlamaktadır. Soğuk
ortamlarda yaşayan soğukkanlı hayvanlar ise bu problemi olağanüstü vücut
tasarımları sayesinde çözerler. Örnek olarak beyaz köpekbalıklarını ele
alalım. Bu canlılar avlarını gözleri ile takip ederek yakalarlar. Hatta
fok balıkları veya diğer avlara bakmak için suyun yüzeyine bile göz atarlar.
Ancak sıcak mercan kayalıklarında değil de serin okyanuslarda gezindiğinde
beyaz köpekbalıklarının gözleri hızla hareket eden avlarını takip etmede
çok ağır kalır. Ancak köpek balığı böyle bir problem yaşamaz. Çünkü beyaz
köpekbalıklarının gözleri kendileri gibi soğukkanlı değildir. Bu köpek
balığı türünde vücut kaslarının ısısı gözlere aktarılır. Bu sayede en
hızlı hareket eden balıkları hatta fok balıklarını bile yakalayabilirler.
SUPERNATURAL, The Unsee Powers of Animals,John Downer,
Published by BBC Worldwide Ltd., London 199, ss. 149-150.
Peki görme duyuları, suyun içindeki hareketleri takip edemeyecek kadar
zayıf olan diğer köpek balıkları nasıl avlanırlar? Köpekbalıklarının,
öyle mükemmel bir yaratılışları vardır ki, sudaki tüm titreşimleri ve
kokuları, suyun ısısındaki değişimleri, tuzluluk oranını ve özellikle
de hareket halindeki hayvanların yol açtığı elektrik alanındaki en küçük
değişiklikleri bile hissedebilirler.
Marie-Sophie Germain, Science et Vie, No:966, Mart
1998, ss.85-89
Bunun
nasıl gerçekleştiği sorusunun cevabı ise bizi çok açık bir yaratılış mucizesine
götürür.Bütün canlılar ısı dışında elektrik de yayarlar. Karada yaşayan
bir canlının bu akımları hissetmesi zordur çünkü hava bir yalıtkan görevi
görür. Ancak suyun içerisinde durum farklıdır elektrik doğal bir iletken
olan suyun içerisine akar. Dolayısı ile bu elektriği hissedebilen bir
canlı son derce gelişmiş bir duyuya sahip olmuş olur. Köpekbalıkları da
sudaki tüm titreşimleri, suyun ısısındaki değişimleri, tuzluluk oranını
ve özellikle de hareket halindeki canlıların yol açtığı elektrik alanındaki
küçük değişiklikleri bile hissedebilirler.Köpek balıklarının vücutlarında,
içi jöle dolu çok sayıda oluk mevcuttur. Bu oluklar sıkllıkla köpekbalığının
kafasında yerleştirilmiş olmasına karşın, balığın tüm vücudu boyunca da
dağılmıştır. “Lorenzini ampülleri” olarak adlandırılan bu özel organlar
mükemmel birer elektrik algılayıcılarıdır. Bu organlar, başın ve hayvanın
yüzündeki sivri kısmın üstünde bulunan gözeneklere bağlıdırlar. Ve elektrik
algılayıcısı (elektroreseptör) olarak son derece hassastırlar.
Köpek balıkları ve vatozlar bu algılayıcılarını kullanarak avlarını bulurlar.
Algılayıcılar o kadar hassastırlar ki bir voltun 20 milyarda biri büyüklüğünde
akımları hissedebilirler. Bu birbirinden 3000 kilometre uzaklıkta duran
iki adet 1.5 voltluk kalem pil arasındaki voltajı hissetmeye benzetilebilir.
SUPERNATURAL, The Unsee Powers of Animals, John
Downer, Published by BBC Worldwide Ltd., London 199, s. 17.
Yaralı
bir balık suyun içinde çırpındığında camgöz köpekbalıklarının tüm duyuları
alarma geçer. Balıktan yayılan sualtı sesleri (düşük frekanslı titreşimler)
köpekbalıklarını çeker. Avlarına yaklaştıklarında Lorenzini ampulleri
çok daha belirgin biçimde çalışmaya başlar. Öyle ki köpekbalıkları yaralı
balığın kalp atışlarının ve kaslarındaki kasılmaların yol açtığı çok küçük
elektrik akımlarını bile hissederler. Bu sayede avlarının yerini tam olarak
saptarlar. Elektriksel uyarıları algılayacak bir mekanizmanın kendiliğinden
ortaya çıkamayacağı çok açıktır. Köpekbalıklarının son derece isabetli
ölçümler yapmasını sağlayan bu vücut sistemi çok açık bir şekilde yaratılışı
kanıtlar. Üstelik Lorenzini ampulleri köpekbalıklarının sahip oldukları
özelliklerden yalnızca biridir. Köpekbalıkları gerek solunum sistemleri,
gerek yollarını bulmalarını sağlayan manyetik alıcıları, gerekse hızlı
yüzme yetenekleri ile birer yaratılış mucizesidirler. Allah bütün canlıları
olduğu gibi köpekbalıklarını da eksiksiz bir şekilde yaratmıştır.Bu gibi
bilgiler Allah’ın ilminin sonsuzluğunu ve benzersizliğini düşünmek için
birer vesiledir. Düşünen insanlar için Allah’ın yarattığı herşeyde ibretler
vardır. Allah bu gerçeği bir ayetinde şöyle bildirmiştir:Allah gökten
su indirdi, ölümünden sonra yeri onunla diriltti; işitebilen bir topluluk
için bunda gerçekten bir ayet vardır.
"Sizin için hayvanlarda da elbette ibretler
vardır… "(Nahl Suresi, 65-66)
|