|
" BİR SİNEK BİLE YARATAMAZLAR..."
|
|
|
" Ey insanlar, (size) bir örnek
verildi şimdi onu dinleyin. Sizin Allah'ın dışında tapmakta olduklarınız
-hepsi biraraya gelseler dahi- gerçekten bir sinek dahi yaratamazlar...
Onlar, Allah'ın kadrini hakkıyla takdir etmediler. Şüphesiz Allah,
güç sahibidir, azizdir. "
(Hac Suresi, 73-74)
|
| Tek bir sinek bile,insanoğlunun ürettiği tüm teknolojik
araçlardan çok daha üstündür.Dahası sinek "canlı"dır. Uçaklar
ya da helikopterler bir zaman kullanılır, sonra çürümeye bırakılır.Sinek
ise kendisinin benzerlerini üretir. |
|
|
Karasinek, yiyecekleri yemeden önce, hortum biçimindeki ağzında
bulunan tüpleriyle ona dokunup "kalite kontrolü" yapar.
Sinek, diğer bir çok canlıdan farklı olarak besinlerini dışarıda
sindirir. Bunun için hortumları sayesinde besinlerinin üzerine
çözücü bir sıvı boşaltır. Bu sıvı, besini sineğin emebileceği
kıvama getirir. Sinek daha sonra hortumuna bağlı emici pompalarla
besini içine çeker. |
|
|
|
Sinek
en kaygan zeminlerde bile rahatlıkla dolaşabilir, evlerin tavanlarında
saatlerce asılı durabilir. Ayakları, camlara, duvarlara veya tavanlara
konmak için bir dağcıdan daha donanımlıdır. Eğer içeri çekilebilen pençeleri
tutunmaya yetmezse, ayağının ucundaki vantuzlar onu zemine iyice yapıştırır.
Bu vantuzların tutuş özelliği, salgılanan özel bir sıvı ile arttırılmıştır.
Bir karasineğin uçuşu, son derece kompleks bir iştir. Sinek önce, yön
belirlemeye yarayan organlarını büyük bir titizlikle gözden geçirir. Daha
sonra, ön tarafındaki denge organlarını ayarlayarak uçuş pozisyonunu alır.
Son olarak, duyargalarının ucundaki alıcılar sayesinde, rüzgarın şiddeti
ve yönüne göre kalkış açısını saptar. Ve nihayet havalanır. Ama tüm bunlar
saniyenin yüzde biri kadar bir zaman sürmüştür. Uçuşa geçer geçmez kısa
bir sürede hızlanabilir ve giderek saatte 10 kilometre gibi bir hıza ulaşabilir...
Onun için rahatlıkla "akrobatik uçuş ustası" tanımı kullanılabilir.
Havada olağanüstü zig zaglar çizerek uçabilir.
Beklenmedik, ani ve sert dönüşler yapabilir. Bulunduğu noktadan dikey
olarak bile havalanabilir... Ne kadar elverişsiz ve kaygan olursa olsun,
her türlü yüzeye rahatlıkla konabilir.
Bu müthiş uçucunun bir başka gösterisi, evlerin tavanına konabilmesidir...
Yerçekimi gereği tavanda duramaması ve yere düşmesi gerekir... Ama bu
imkansızı gerçekleştirebilmesi için özel sistemlerle yaratılmıştır. Bacaklarının
uç kısımlarında çok küçük vantuzlar vardır. Dahası bu vantuzlar belli
bir yüzeyle temas ettiklerinde yapışkan bir sıvı salgılar. İşte bu yapışkan
sıvı sayesinde karasinek tavana asılı kalabilir. Tavana doğru yaklaştığında
bacaklarını öne doğru uzatır ve tavana dokunduğunu hissettiği anda, geldiği
yönün tam aksine doğru bir takla atarak tavan yüzeyine karınüstü tutunur...
Karasinek iki kanada sahiptir. Bir bölümü vücudun içine gömülü olan bu
kanatlar, sinirlere bölünmüş çok ince bir zardan oluşur ve birbirinden
bağımsız hareket edebilir.

Ancak uçuş halinde, tıpkı tek kanatlı uçaklarda olduğu gibi, tek bir
eksen üzerinde gidip gelirler. Bu kanatların hareketini sağlayan kaslar,
sinek uçmaya başladığında kasılır, inişe geçtiğinde gevşer. Uçuşa başlarken
sinirlerin denetlediği bu kas ve kanat hareketleri, bir süre sonra otomatik
hale gelir.
Kanatların yüzeyinde ve başın arka kısmında bulunan dokunma organları,
uçuş ile ilgili bilgileri anında beyine ulaştırır.
Sinek, uçuş halindeyken yeni bir hava akımıyla karşılaşırsa, bu dokunma
organları hemen beyne gerekli sinyalleri gönderir. Kaslar da beyinden
gelen sinyallere göre kanatları bu yeni duruma uygun biçimde çalıştrmaya
başlar. Sinek bu organları sayesinde, kendisine karşı kalkan bir sinekliğin
havada oluşturduğu fazladan rüzgarı hemen algılar ve çoğu kez uçup kurtulur.
Karasinek, kanatlarını bir saniyede yüzlerce defa çırpabilir. Bu hareket
için, dinlenme sırasında harcadığı enerjinin yaklaşık yüz katı bir enerji
harcar. Bu açıdan oldukça güçlü bir yaratıktır. Çünkü insan metabolizması
normal temposuna oranla en fazla 10 kat daha enerji harcayabilir. Üstelik
insan böyle yoğun bir enerji tüketimini en fazla bir kaç dakika sürdürebilir.
Oysa karasinek kanatlarını bu ritimle tam yarım saat boyunca çırpabilir
ve bu tempoda bir kilometreden fazla mesafe katedebilir.
Karasineğin gözü ommatid adı verilen yaklaşık 6000 küçük gözden oluşur.
Her ommatidin yüzü farklı bir yöne dönük olduğu için, sinek önünü arkasını,
her iki yanını, üstünü ve altını görebilir. Yani 360 derecelik bir açıyla
çevresini algılayabilir. Her ommatide 8 duyu hücresi bağlıdır. Gözdeki
toplam duyu hücresi sayısı ise 48.000 kadardır. Bu sayede sineğin gözü
saniyede 100 görüntü alabilir.
|
|
 |
Sineğin uçuş yeteneği, kanadındaki
üstün tasarımdan kaynaklanır. Kanatların kenarları, yüzeyi
ve kanat damarları, algılayıcı hassas kıllarla kaplıdır. Sinek
bu kıllarla hava akımlarını ve mekanik baskıları tespit eder.
|
|
|