|
HAYVANLAR ALEMİ BÜTÜN HAYVANLAR
Kelebeklerin Zırhları
Kelebeklerin de diğer böceklerde olduğu gibi vücutlarının dışını çevreleyen
bir iskeletleri vardır. Bu dış iskelet yumuşak dokuya bağlı olan sert
tabakalardan oluşur ve zırhlı bir elbiseye benzer. Bu sert tabaka
"kitin" denen bir maddeden oluşmaktadır. Bu tabakanın oluşumu son
derece ilginç bir süreç sonucunda gerçekleşir. Bilindiği gibi kelebek
tırtılları oldukça detaylı bir metamorfoz süreci geçirir. Tırtıl öncelikle
bir pupa olur, daha sonra pupa bir kelebeğe dönüşür. Bu değişim süreçleri
boyunca kanatlarda, duyargalarda, bacaklarda ve diğer organlarda küçük
değişiklikler meydana gelir. Uçuş kasları, kanatlar gibi farklı merkezlerdeki
hücreler de değişimin her aşamasında kendilerini tekrar düzenler.
Bundan başka bu değişimlerle birlikte vücuttaki hemen hemen her sistem
de -sindirim sistemi, boşaltım sistemi ve solunum sistemi gibi- değişim
geçirir.
Thomas C. Emmel, Florida's Fabulous Butterflies, s.4 |
|
|
Kelebek Gözündeki
Tasarım
Kelebeklerin bileşik gözleri, nesneleri tek tek parçalardan oluşan
bir mozaik şeklinde görebilmelerini sağlayan pek çok gözden oluşmaktadır.
Bu gözlerin her biri, resmin bütününün tek bir parçasını görür. (Bunu
bir bilgisayar ya da televizyon ekranındaki resmi oluşturan noktalara
benzetebiliriz.) Bu küçük gözlerin sayısı bazı kelebek türlerinde
17.000 adete kadar çıkabilmektedir. Ne kadar çok parça göz varsa canlının
gördüğü detaylar da o kadar netleşir. Kelebeklerdeki bu tasarım çeşitliliği
üstün güç sahibi Allah'a aittir. Allah her canlıya ihtiyacı olan özellikleri
verendir.
Kelebekler, sadece desenli ve çok renkli kanatlarıyla değil, binlerce
küçük gözden oluşan özel tasarıma sahip gözleriyle de Allah'ın gücünü
ve sanatını yansıtmaktadır.
Thomas Emmel, Florida's Fabulous Butterflies, s.29 |
|
|
Işık Üreten Comb
Jelly
Comb Jelly tıpkı deniz anaları ve deniz Anemonları gibi hassas canlılardandır.
Genellikle mikroskobik bitkiler ve küçük deniz hayvanları ile beslenirler.
Bazıları avlarını tıpkı balık oltası gibi suda hareket eden yapışkan
dokunaçları ile yakalar. Bir türün ise çok geniş bir biçimde açılabilen
ve diğer Comb Jellyler de dahil olmak üzere pek çok canlıyı yutabilen
ağızları vardır. Comb Jelly'nin vücudunda sıra halinde ince tüyler
bulunur. Bu tüylerini suda kendini ileri doğru itebilmek için kullanır.
Bundan başka hemen hemen tümünün sırtında tıpkı dikiş yerine benzeyen,
özel ışık üretebilen hücreler bulunmaktadır. Türlerin de kendi içlerinde
ilginç özellikleri vardır. Örneğin kırmızı Comb Jelly dokunulduğunda
parlar. Aynı zamanda suya parıldayan, ışıklı taneler bırakabilir.
Bu, düşmanlar için kullanılan bir şaşırtma yöntemidir.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 28 |
|
|
Işık Saçan Mürekkep
Balıkları
Deniz diplerinde yaşayan küçük mürekkep balıklarının gözlerinin ve
dokunaçlarının üzerinde ışık saçan organlar bulunmaktadır. Bu organlar
bir yandan mürekkep balıklarının planktonları kendilerine çekebilmeleri
için ışıldak (projektör) görevi görürken bir yandan da planktonları
yakalayabilmeleri için kapan görevi görür.
Our Amazing World Of Nature, Its Marvels & Mysteries Reader's Digest,
s. 153 |
|
|
Böceklerin Işıkla
Anlaşmaları
Böceklerin kullandıkları anlaşma yollarından bir tanesi de ışıktır.
Allah tarafından kendilerine verilmiş olan ışık üretme yeteneği sayesinde
pek çok böcek türü ışık saçarak birbirlerine mesaj gönderir. Örneğin
güneş battığında ortaya çıkan yetişkin iki erkek ateş böceği eş bulabilmek
için etrafa birlikte işaretler gönderir. Bundan başka kandil böcekleri
de düşmanlarını uyarmak için sürekli olarak parıldayan kuyruklarını
kullanır. Mangrov ağaçlarında bulunan Pteropteryx malaccae böceklerinin
erkekleri ise, bir saniyenin her dörtte üçü kadar zamanda bir kere
ışık saçarlar.
Borneo, The World's Wild Places, Time Life Books, S. 46 |
|
|
Ateş Böcekleri
Ateş böcekleri vücutlarının içinde gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar
sonucu ürettikleri yeşil-sarı ışıklarla tanınan böceklerdir. Haberleşmek
ve çiftleşme mesajı verebilmek için bu ışıkları kullanan ateş böceklerinde
türe göre ışıldama uzunluğu değişir. Ayrıca bazı türlerde, dişiyi
cezbetmek için önce erkek ışıldarken, bir diğerinde çağrıyı dişiler
yapabilir. Bazı türler ise ışıklarını kendilerini savunmak için kullanır.
Saçtıkları ışık aynı zamanda tadlarının kötü olduğu mesajını da iletir.
Bundan başka ateş böceklerinin sadece erkeklerinin kanatları vardır.
Erkekler çiftleşebilmek için uçarak dişi ateş böceklerini ararlar.
Çiftleşme gerçekleştikten sonra dişi, yumurtalarını bir kayanın ya
da bitki örtüsünün altına bırakır. Beş hafta sonra, yumurtalar kırılır
ve larvalar çıkar. Ateş böceklerinin başka bir özelliği de hayatlarının
her safhasında gelişme halinde olmalarıdır.
Üzeri ateş böcekleri ile kaplanmış bir ağaç karanlıkta çok sayıda
lamba ile aydınlatılıyormuş gibi görünür.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 10-11 |
|
|
Işıklı Demir Yolu
Kurtları
Demir yolu kurdu ismini, kafasındaki parlak kırmızı ışık ve saçtığı
ışıktan dolayı gece yolculuk eden bir trenin pencerelerini andıran
gövdesi nedeniyle almıştır. Demir yolu kurdu, Güney ve Orta Amerika'da
yaşar ve çok seyrek olarak ortaya çıkar. Sadece geceleri yiyecek bulmak
için ortaya çıkan bu canlı eğer kendini bir tehlike altında hissederse,
birden kafasındaki ve vücudundaki ışıkları yakar ve düşmanını uzak
durması için uyarır. Bu ışık gösterisi sırasında, başı ateş kırmızısı
ve vücudu da soluk yeşil-sarı gibi bir renk alır. Normal zamanlarda
demir yolu kurtlarının rengi, kütüklerin ya da kayaların altında saklanmasına
yardımcı olan donuk bir kahverengidir. Demir yolu kurdunun kullandığı
ışıklar vücudunda gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar sayesinde üretilir.
Demir yolu kurdunun vücudunun her bir kenarında soluk renkte yeşil-sarı
ışık saçan 11 tane spot bulunmaktadır. Işıklarının tamamını bir kerede
veya zaman içinde birkaç kerede yakabilir. Dişi demir yolu kurtlarının
ise sadece başında parlak kırmızı bir ışık bulunur. Dişi, yumurtalarını
yerin altındaki yuvasına bırakır ve kurda benzeyen larvalar yumurtalardan
çıkana kadar üzerlerine kıvrılarak onları korur. Yaklaşık bir yıl
sonra larva pupaya dönüşür. Pupa evresinden sonraki bir ay içinde
ise pupa yetişkin haline gelir.
Demir yolu kurtlarının vücutları saçtıkları ışıklar nedeniyle gece
yolculuk eden bir trenin pencerelerine benzer.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 14- 15 |

|
|
Işıklı
Mürekkep Balığı
Bir tür mürekkep balığı kimyasal olarak mavi-beyaz bir ışık üretir.
Vücudu ve dokunaçları mücevhere benzeyen organlarla kaplıdır. Bu mürekkep
balığının özelliği; kendisini kamufle edebilmek için ışığın rengini,
yoğunluğunu ve çevresini kaplayan şeye göre açısını değiştirebilmesidir.
Dişi mürekkep balıklarının çiftleşmeden önce erkeği cezbetmek için
ya da kendisini koruma amaçlı ışık ürettiği düşünülmektedir. Yukarıdan
gelen ışığa göre ayarlama yaparak kendilerini suyun içinde düşmanlarına
karşı görünmez hale getirebilirler. Bazı mürekkep balığı türleri ise
düşmanlarını şaşırtmak için suya parlak renkli bir mukus bulutu fırlatır.
Bu arada yaptıkları bu hareket sayesinde kaçmak için vakit kazanırlar.
Bazı türler saatte 40 km.'ye varan bir hızla mürekkep fırlatabilir.
Mürekkep balıkları güçlü ve hızlı yüzen balıklardır. Hareket etme
sistemleri de son derece şaşırtıcıdır. Vücutlarından içeri-dışarı
su pompalayarak hareket ederler. Buraya kadar sayılan tüm özellikleri
mürekkep balıklarındaki tasarımdan sadece birkaç örnektir. Bu örneksiz
tasarım tüm evreni yaratıcı olan Allah'a aittir.
Anta Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 18 |
|
Gümüş Renkli Balta
Balığı
Balta balığı ismini gümüş renkli, keskin şekilli ve baltayı andıran
narin kuyruğundan dolayı almıştır. Balta balıkları küçük, parlak ve
gümüş renklidir. Gün ışığının az olduğu zamanlarda, suyun yaklaşık
500 m. derininde saklanırlar ama geceleri beslenme amacıyla 300 m.
kadar yüzeye çıkarlar. Diğer birçok derin deniz balığı gibi, karınlarının
alt kısmında ışık üreten organlar bulunur. Bu organların içerisinde,
kimyasal maddeler tepkimeye girer ve dışarıya gün ışığına uygun olan
ve kendisini denizin aşağı kesimlerindeki düşmanlarından saklayan
soluk, mavi bir ışık verir. Balta balığı, vücudunun altında mavimsi
ışık yayabilen yaklaşık 100 kadar ışık organına sahiptir.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 22 |
|
Bakterileri Kullanarak
Işık Üreten Balıklar
Bazı balıklar ihtiyaçları olan ışığı bakterilerle sürdürdükleri ortak
yaşam sayesinde üretirler. Örneğin adını vücudunu kaplayan zırha benzeyen
pullardan alan çam kozalağı balığı, çenesinin altındaki iki ışık organında
yaşayan milyonlarca bakterinin yardımı ile ışık üretir. Bundan başka
Midilli balığının da boğazının arka kısmında, bakteri dolu iki ışık
bezi bulunmaktadır. Balık bu sayede ara sıra yanıp sönerek veya sürekli
biçimde ışık gönderebilir.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 12-13 |
|
Denizdeki Yakamozun
Sırrı: Ostracodlar
Karayib Denizi'nde yaşayan ve ışık üreten birçok deniz hayvanından
biri de, yüzlerce hatta daha fazla türü bulunan Ostracodlar'dır. Ostracodlar
bir susam tohumundan daha büyük olmayan kabuklu canlılardır, fakat
birçok canlının yapamadığı şeyleri yapar ve vücutlarında ışık üretirler.
Ostracodlar ışık saçan zerreleri üst dudaklarının içinde bulunan bazı
bezlerden bırakır. Yalnızca erkek Ostracodlar ışık üretir. Her gece
güneş battıktan yaklaşık olarak 1 saat sonra yüzlerce erkek Ostracod,
dişileri kendilerine çekebilmek için ışık saçmaya başlar. Erkek Ostracodlar
etrafta yüzerken arkalarında parıldayan noktalardan oluşan bir iz
bırakır. Yakamoz olarak adlandırılan bu iz nedeniyle Ostracodlar'ın
bulunduğu sularda binlerce küçük, parlak ışık yanıyormuş gibi olur.
Dolphin Log, May 94, s. 6 |
|
|
Korunmak İçin Işık
Üreten Canlılar
Deniz yıldızları, denizkestaneleri, tüylü yıldızlar gibi canlılar
"dikenli hayvanlar" olarak adlandırılır. Bu hayvanların birçoğunun
derisi savunma amacıyla kullandıkları keskin dikenlerle kaplıdır.
Deniz kıyılarında, mercan kayalıklarında ve deniz yataklarında yaşarlar.
Bu canlılar düşmanlarından korunmak için kendi ışıklarını üretir.
Parlak kollara ya da omurgalara sahip olan bu canlılar kendilerine
saldırı olduğunda suda ışık bulutları oluşturabilir. Korunmak için
ışık üreten canlılara başka bir örnek olarak da bir denizyıldızı türünü
verebiliriz. Bu denizyıldızı denizin yaklaşık 1000 m. dibinde yaşamaktadır.
Kollarının ucundan parlak yeşil-mavi ışıklar saçar. Işıklı uyarısı
düşmanlarına kötü bir tadı olduğunu bildirmek içindir. Yine başka
bir denizyıldızı türü ise kendisine saldırıldığında parlamaya başlar
ve düşmanı uzaklaştırmak için kollarından birini düşmana doğru fırlatır.
Bu, denizyıldızının kullandığı önemli bir savunma taktiğidir. Kopan
kolun beyaz ışık saçmaya devam etmesi düşmanın dikkatini kola yöneltir.
Denizyıldızı da bu sırada kaçar.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 16 |
|
El Feneri Balığı
Gece olduğunda, el feneri balığı kayalıklarda ya da mercanların arasında
saklandığı yerinden çıkar. Herhangi bir ışığa karşı çok dikkatlidir
ve eğer ay ışığı çok parlaksa ya da herhangi bir dalgıcın ışığını
görürse hemen saklanır. Karanlığın sağladığı emniyetle birlikte el
feneri balığı ışığını, avını bulabilmek, düşmanlarını şaşırtabilmek
ve türdeşleri ile iletişim kurmak için kullanır. Parlak ışıklar, gözlerinin
altındaki büyük organlar tarafından üretilir. Bu organlar, balığın
kanına karışan oksijen ve şekerle beslenen ışık saçan milyonlarca
bakteriden oluşur. Balık ışığı açıp, kapatabilir ve yiyecek ararken
istediği yöne çevirebilir. Ürettiği ışık o kadar güçlüdür ki, otuz
metrelik mesafeden bile görülebilir. Aslında, tek bir el feneri balığından
gelen ışık bile küçük bir odayı aydınlatmak için yeterlidir. El feneri
balığı bir çeşit kepenk görevi gören göz kapakları sayesinde ışığını
yakıp, kapatabilir.
El feneri balığının bulunduğu bölgede yaşayan yerel halk bu balıkları
yakalar, ışığın parladığı bölümü çıkarır ve bu bölümü balık avlarken
yem olarak kullanırlar. Işık organı balık öldükten saatlerce sonra
bile parlamaya devam eder.
Anita Ganeri, Creatures That Glow in The Dark, s. 12-13 |
|
|
Düşmanı Uyarmak İçin
Kullanılan Renkler : Katydid, Çekirge
Katydid, çekirge benzeri bir canlıdır. Alttaki resimde görülen Crayola
Katydid'i iri gözleri ve rengarenk vücudu ile düşmanları açısından
korkutucu bir dış görünüşe sahiptir. Dikkat çekici renkleri, onu avlamak
isteyen düşmanlarına kötü bir tadı olduğu mesajını verir. Bu Katydid
türünün vücudundaki kimyasal maddeler, tadını kötü hale getirmektedir.
Katydid bu zehirli kimyasal maddeleri yediği yapraklardan almaktadır.
Dikkat çekici renkleri ile de düşmanlarına bu durumu haber verir.
International Wildlife, May-June 1998, s. 24 |
|
|
Stargazer Balıkları
Stargazer balıkları tropikal veya yarı tropikal bölgelerin sığ ve
derin sularında yaşar. Yüzgeçleri, solungaçları, göz yapıları, dudakları
kısacası bütün vücut organları yaşadıkları ortama uygun yaratılmıştır.
Örneğin Stargazerler'in başlarının üzerinde bulunan geniş gözlerinin
yanında 50 voltluk elektrik üreten organları vardır. Bu güçte bir
volt Stargazer'e dokunan balıkları geriye doğru fırlatacak kadar güçlüdür.
Bundan başka Stargazer'in göğüs yüzgeçlerinin üstünde zehir dikenleri
de vardır. Zehir dikeni balığın ikinci savunma mekanizmasıdır ve insan
için de ölümcül olabilir. Stargazer'in bedeninin rengi donuk kahvedir,
üzerinde ise beyazımsı lekeler veya çizgiler bulunur. Her iki renkte
de balık çamur veya kumda göze çarpmaz. Stargazerler göğüs yüzgeçlerini
kürek gibi kullanarak ve sağa sola doğru kıvranarak bedenlerini kumun
veya çamurun içerisine gömer. Sadece gözlerini ve burun deliklerini
dışarı çıkarırlar. Kuma gömüldükten sonra çok az hareket ederek düşmanlarının
dikkatlerini çekmemeye çalışırlar. Stargazer'in aynı zamanda ağzının
içinde kurtçuk benzeri etli bir yapı bulunur. Bunu dışarı çıkarıp
sağa sola salladığında meraklı balıkların dikkatini çeker ve bu şekilde
onları avlar. Görüldüğü gibi bu canlıda son derece detaylı bir tasarım
vardır. Her özelliği yaşadığı yere uygun olacak şekilde yaratılmış
olan bu canlı, Allah'ın yaratma sanatının tecellilerinden bir tanesidir.
International Wildlife Encyc., Volume 21, s. 2382 |
|
Aslan Balıklarının
Dikenleri
Zehirli olan pek çok canlı aynı zamanda son derece çekici renklere
sahiptir. Bu renkler çevreye tehlike mesajı vermek için kullanılmaktadır.
Örneğin resimde de görüldüğü gibi çok güzel bir görüntüye sahip olan
aslan balığı aynı zamanda öldürücüdür de. Aslan balığının bir insanı
öldürebilecek güçte zehirli dikenleri vardır .
Our Amazing World Of Nature, Its Marvels & Mysteries Reader's Digest,
s. 143 |
|
|
Mercan Polipleri
Mercan poliplerinin gözleri ve beyinleri yoktur. Gün boyunca gizlenirler
ve sadece gece avlanmak için dışarıya çıkarlar. Yiyeceklerini yakalayabilmek
için ağızlarını çevreleyen dokunaçlarından zıpkın benzeri zehirli
oklar fırlatırlar. Son derece etkili bir savunma aracı olan oklardaki
zehir poliplerin vücudunda üretilmektedir. Mercan poliplerinin bir
özelliği de küçük yeşil deniz bitkileri ya da alglerle birlikte yaşamalarıdır.
Mercan polibi, algin güvenliğini sağlar, onu düşmanlarından korur
ve besler. Buna karşılık bitki de mercanlar için besin üretir. Bütün
yarattıklarından haberdar olan Allah bu canlıları ihtiyaçları olan
özelliklerle birlikte ve birbirlerine uyumlu bir şekilde yaratmıştır.
Dolphin Log, May 1994, s. 5 |
|
|
Thosea Tırtılının
Yanıltan Görüntüsü
Dikenli Thosea tırtılının vücudunda parlak mavi işaretler vardır.
Bu, yırtıcı hayvanların tırtılı farketmeleri için özel olarak hazırlanmış
bir uyarı işaretidir. Çünkü tırtılın içi boş tüyleri aslında son derece
tehlikelidir. Tüylere yanlışlıkla değen bir canlı son derece güçlü
ve tahriş edici bir zehirle karşılaşacaktır. Küçük bir tırtılın kendi
kendine vücudunda bir zehir oluşturması, daha sonra bu zehiri renklerini
kullanarak düşmanlarına bildirmesi, bu zehirin kendisine zarar vermemesini
sağlayacak sistemi vücudunda oluşturması elbette ki imkansızdır. Böyle
bir tasarımın tesadüfen oluştuğunu iddia etmekse son derece anlamsız
bir iddiadır. Tırtılı zehirli tüyleriyle ve sahip olduğu tüm özellikleriyle
birlikte yaratan Allah'tır. Tüm alemlerin Rabbi olan Allah yarattığı
canlılardaki tasarımlarla bize yaratma sanatındaki benzersizliği tanıtmaktadır.
Borneo, The World's Wild Places, Time Life Books, s. 66 |
|